Rodzinny Ogród Działkowy "Pokój" we Wrocławiu

Pomoc i porady - Mini Gazeta SSI


Mini Gazeta Nr 2014/1(15)

ABC Leczenia niekonwencjonalnego pszczół to jest ekologicznie bez chemii cz. 1.

Opracowano na potrzeby MiniGazety SSI ROD "Pokój" i szkolenia Koła Pszczelarzy w ROD Bielany oraz Koła Pszczelarskiego Wrocław-Krzyki.

Przyczyny poszukiwania alternatywnych metod leczniczych

Aby zapobiec chorobom pszczół, pszczelarz musi im zapobiegać, a gdy wystąpią niezwłocznie z nimi walczyć. Często szuka tanich sposobów sam, ponieważ zdaje sobie sprawę, że leki w Polsce są bardzo drogie. Winę w tej materii ponoszą wszystkie strony odpowiedzialne za rejestrację i dystrybucję leków dla pszczół – ministerstwa, organizacje pszczelarzy i weterynarzy. Wypracowali oni system, który służy w zasadzie jedynie potentatom pszczelarskim i farmaceutycznym. Cierpią na tym drobni polscy pszczelarze, którzy mają od kilku do kilkudziesięciu uli. Dlaczego inne państwa Unii (np. Czechy) nie patrzą ślepo w dyrektywy Unijne, ale walczą o swych pszczelarzy, a nasi wielcy ministrowie, weterynaria i organizacje  pszczelarskie rzucają pszczelarzom polskim ule pod nogi?

Wszelkie alternatywne metody walki z chorobami i prowadzenie nad nimi doświadczeń są traktowane w pszczelarskim establishmencie (ministerstwo, korporacje weterynarzy i pszczelarzy) jako zło. W tej materii decyduje ministerstwo, lekarze weterynarii, czy koła, a ich zdanie jest dla pszczelarzy ostateczne i nie może być jawnie kwestionowane.

My, wszyscy drobni pszczelarze powinniśmy się zjednoczyć i walczyć z kornikiem drążącym małe polskie pasieki. Trzeba walczyć z chorobami i warrozą lekami z Bożej apteki. Gdy spadnie popyt na drogie leki, to gospodarka pszczela powróci do równowagi. Niestety obserwując od lat regulacje prawne w zakresie pszczelarstwa w UE i w Polsce, należy mieć obawy, że biurokraci i grupy zainteresowane dochodami z produktów farmaceutycznych i ich dystrybucji, znajdą inny sposób by pogrążyć finansowo i tak nie łatwą sytuację małych pasiek.

"Pamiętajmy że każda pszczoła zbierając nektar i pyłek już profilaktycznie przyczynia się do samo-leczenia swego roju."

Choroby pszczół

Pszczoły zapadają na wiele chorób a są one spowodowane: bakteriami, pierwotniakami, grzybami, wirusami, roztoczami, owadami i zatruciami. Bardzo często bywa, że rodzina pszczela jest atakowana przez kilka chorób jednocześnie, a to dlatego że osłabiona rodzina nie radzi sobie z nimi. Oto najczęstsze choroby pszczół:
1. Brauloza – wszolinka pszczelarskie;
2. Choroba pełzakowa – wywołana przez pierwotniaka pszczelego, mylona przez pszczelarzy z nosemozą;       
3. Choroba roztoczowa – świdraczek;
4. Choroba woreczkowa czerwiu – wywołana przez wirusa;
5. Grzybica kamienna – wywołana przez grzyba kropidlaka;
6. Grzybica wapienna – wywołana przez grzyba otorbielaka pszczelego, który atakuje czerw pszczeli i trutowy;
7. Kisielica (zgnilec europejski) – choroba przewodu pokarmowego;
8. Nosemoza – zwana też chorobą zarodnikową lub sporowcową;
9. Warroza – choroba pasożytnicza całej pasieki pszczelej;
10. Zgnilec złośliwy (amerykański) – który poraża czerw pszczeli, trutowy i mateczny;
Najcięższą i najgroźniejszą chorobą pasożytniczą warroza.

Powyższe choroby możemy leczyć ziołami na wiele sposobów. Oto niektóre z nich:
1. Polewanie między uliczkami ramek – syropem, wyciągami z ziół, herbatką wieloskładnikową z ziół, skuteczność średnio wysoka;
2. Posypywanie – posypywanie cukrem pudrem po ramkach, skuteczność nisko średnia;
3. Podawanie ciasta cukrowego na bazie olejków, wyciągów i kwasów między innymi dodając sok z cytryny, skuteczność średnio wysoka;
4. Karmienie syropami na bazie ziół, skuteczność średnio wysoka;
5. Odymianie ziołami, skuteczność średnio wysoka.
Skuteczność każdej metody jest zmienna w zależności od stadium choroby, użytych materiałów i częstotliwości zabiegów.

Mała profilaktyka w leczeniu i stosowaniu ziół w chorobach rodzin pszczelich 

1. Zbieramy zioła przeważnie od godz. 10:00 do 13:00 po osuszeniu rosy, zioła które mają dużo olejków eterycznych zbieramy w dni pochmurne.
a) Pączki zbieramy wiosną w czasie obrzmienia, przed pękaniem.
b) Ziele zbieramy w czasie początkowej fazy kwitnienia ścinając górne pędy.
c) Korzenie i kłącza zbieramy późną jesienią lub wiosną po ustaniu wegetacji.   
d) Kwiatostany i koszyczki zbieramy w czasie kwitnienia.
e) Owoce zbieramy gdy są dojrzałe.        
2. Suszenie ziół – suszymy w cieniu, nie na słońcu przy dobrym nawiewie lub przewiewie. Zioła zawierające dużo witamin suszymy szybko w suszarce przy 80º C. Zioła zawierające dużo olejków suszymy w temperaturze 40º C też w suszarce.

Przyrządzanie leków ziołowych

1. Napary są tą formą, którą najczęściej się stosuje. Materiał musi być rozkruszony lub rozdrobiony. Naczynie do tych naparów musi być emaliowane, ceramiczne, szklane (np. termos, który w takich przypadkach jest nie zastąpiony). Zioło lub mieszankę ziół zalewamy wrzącą wodą i odstawiamy na 30 min do 5 h. Studzimy i mamy gotowy lek dla naszych pszczółek.
2. Odwary sporządza się najczęściej z roślin, z których wykorzystujemy korzenie, bulwy, kłącza, łodygi i nasiona. Taki surowiec najlepiej drobno pokruszyć lub pokroić aby był dobrze rozdrobiony i zalać zimną wodą w garnku emaliowanym lub ceramicznym, postawić na gazie i podgrzewać nie dopuszczając do wrzenia przez około 30 min do 2 h. Potem studzimy i możemy stosować.
3. Wyciągi mocno skondensowane z ziół robi się podobnie jak napary. Do tego naparu dajemy podwójnie lub potrójnie susz.
4. Olejki robi się na olejach takich jak: lniany, słonecznikowy, rzepakowy, aloesowy itd.
5. Lekkie herbatki z ziół robi się z jednego lub zestawu ziół.
Dawkowanie wszystkich ziół 50 g, 50 ml na 1 l syropu, a do oprysku 50 g na 25 l syropu rzadkiego. Olejki eteryczne 1 cm3 na 1 litr syropu lub 1 kg ciasta cukrowego - miodowego.

Przepisy

Aloes – występuje w Polsce w stanie naturalnym w szklarniach i naszych domach gdzie hodujemy go amatorsko.
Działanie: posiada właściwości antyseptyczne i zwiększa odporność pszczół. (Odkażanie ula i pszczół, poprawa czystości w ulu, leczenie powierzchowne pszczół itd.)
Sposób użycia: sok ze świeżych liści zaraz po wciśnięciu dodajemy do syropu cukrowego w ilości 5÷10 ml na 1 l lub do ciasta miodowo-cukrowego.

Tatarak zwyczajny – rośnie nad brzegami rzek wolno płynących przy stawach, rowach i mokradłach.
Działanie: posiada właściwości antyseptyczne i wzmacniające, poprawia samopoczucie pszczół stają się spokojniejsze, ponadto aktywizuje pracę robotnic i czerwienie matki.
Sposób użycia: jedna do półtorej dużej łyżki suchego drobnego suszu, wsypać do termosa i zalać dwoma szklankami wrzątku. Po 24 h przecedzić i zlać do wcześniej zrobionego syropu cukrowego 1:1 z wodą. Podawać pszczołom wczesną i późną wiosną.

Babka lancetowata – łąki, miedze, ogrody, rumowiska i nieużytki, wykorzystujemy liście w czasie kwitnienia, na świeżo i susz.
Działanie: antyseptyczne i odtruwające.
Sposób użycia: sporządzamy napar z rozdrobionego suszu liści 50 gr na 1 l wrzącej wody pod przykryciem na 3÷5 godzin. Pszczołom dajemy 100 ml na 1 l syropu miodowo-cukrowego lub 0,5 kg ciasta miodowo-cukrowego. Można też podawać świeży sok w ilości 5-10 ml na 1 l syropu lub ciasta  miodowo-cukrowego.

Bagno zwyczajne – bagna i torfowiska, do celów leczniczych są wykorzystywane pączki z kwiatami i łodygi bez liści, można brać też liście do odymiania uli.
Działanie: antyseptyczne, niszczące warroze, motylice i odtruwające.
Sposób użycia: z suszu łodyg sporządzamy napar, 50 g suszu ziela (łodyg) zalewamy 1 l wrzącej wody na okres od 3 do 4 godzin. Otrzymanym wyciągiem opryskujemy na ramkach pszczoły. Można też odymiać pszczoły lecz trzeba uważać by się nie zatruć. Ta roślina w Polsce jest pod ochroną i jest trująca dla człowieka!

Borówka czarna (popularnie zwana jagodą) – występuje w całej Polsce zasiedlając lasy iglaste, poręby i wrzosowiska. Zbieramy liście borówki wczesną wiosną po stopieniu śniegów.
Działanie: antyseptyczne, przeciwbiegunkowe, przeciwzapalne, odtruwające, odżywka z mikroelementów i witamin.
Sposób użycia: 50 g rozdrobionego suszu lub zielonych liści, zalewamy 1 l wrzącej wody i pod przykryciem parzymy około od 4 do 5 g w termosie. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego.

Brzoza brodawkowa – jest pospolitym drzewem występującym w lasach i zagajnikach w Polsce. Do naszych celów wykorzystujemy pączki zebrane wiosną, przed rozwinięciem liści, potem zbieramy liście w czasie kwitnienia, a sok kiedy drzewo puszcza soki.
Działanie: działa przeciwbakteryjnie, przeciwgrzybicznie, dostarcza witamin, aktywizuje pracę robotnic i czerwienie matek.
Sposób użycia: z suszonych i rozdrobnionych pączków brzozy sporządzamy odwar, zalewając 50 g suszu w termosie i pozostawiamy na 2 – 3 godziny, pszczołom podajemy 30 – 50 ml na 1 l syropu cukrowego. Z liści robimy napar, 50 g liści zalewamy jak wyżej w termosie na 3 do 5 godzin, pszczołom podajemy 100 ml na 1 l syropu cukrowego. Natomiast świeży sok dodajemy w ilości 20 – 30 ml na 1 l syropu cukrowego, lub 20 – 30 ml świeżego soku na 0,5 kg ciasta miodowo - cukrowego.

Chmiel zwyczajny – występuje dolinach rzek, wilgotnych zaroślach, na plantacjach. Materiał na napary to szyszki chmielowe, które zbieramy jesienią.
Działanie: antyseptyczne, odtruwające, pobudzające rozwój.
Sposób użycia: z  rozdrobionego suszu szyszek chmielu sporządzamy napar, do termosu wsypujemy 50 g suszu i zalewamy 1 l wrzątku wody i odstawiamy na około 4 do 6 godzin. Pszczołom podajemy 50 ml naparu na 1 l syropu miodowo – cukrowego.

Dziurawiec zwyczajny – występuje na łąkach, rumowiskach, pastwiskach, ugorach, na poboczach lasów i przydrożnych zaroślach. Zbieramy szczytowe wiechy razem z kwiatami w lipcu i sierpniu w czasie kwitnienia.
Działanie: antyseptyczne, przeciwzapalne i wzmacniające.
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 50 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego.

Głóg jednoszyjkowy -  występuje w parkach, ogrodach, ugorach i zaroślach, nad rzekami, .
Działanie: wzmacniające odporność na choroby,  pobudzające rozwój robotnic, czerwienie matek, dostarcza dużą porcję witamin.
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 50 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego.

Koniczyna czerwona – zasiedla łąki, pastwiska, przydroża, nadrzecza, pola i rowy, zbiór w okresie kwitnienia.
Działanie: działanie ogólnowzmacniające  na choroby, antyseptyczne i odtruwające.
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 50 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego.

Kobylak (szczaw polny) - zasiedla łąki, pastwiska, przydroża, nadrzecza, pola i rowy, zbiór w okresie przed kwitnieniem wczesną wiosną.
Działanie: do zakrapiania jesiennego, oprysku chorych rodzin, leczenia nosemozy i choroby majowej (biegunki pszczół).
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 50 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego.

Krwawnik pospolity - zasiedla suche łąki, pastwiska, przydroża, nadrzecza, pola i rowy, zbiór w okresie kwitnienia.
Działanie: antyseptyczne, wzmacniające, pobudzające wiosenny rozwój rodzin pszczelich. 
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 50 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego.

Melisa lekarska – bardzo rzadko występuje w stanie dzikim, jest uprawiana na polach, ogrodach i działkach przydomowych, zbiór w okresie kwitnienia.
Działanie: antyseptyczne, wzmacniające, pobudzające wiosenny rozwój rodzin pszczelich.
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 50 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego. Można podawać świeży sok do syropu cukrowego w ilości 5 do 10 ml na 1 litr lub do ciasta 0,5 kg miodowo - cukrowego.
Ważne dla pszczelarzy: każdy pszczelarz powinien uprawiać melisę na własne potrzeby. Melisa jest potrzebna przy pracach pszczelarskich, ponadto pszczoły bardzo lubią jej zapach, melisa też uspokaja pszczoły przy przeglądzie. Dawniej i dziś pszczelarze przed przeglądem uli nacierają ręce oraz nacierają rojnice przy rojeniu się pszczół.

Mięta pieprzowa – występuje nad brzegami dzikich rzek, stawów, bagien, w ogrodach, działkach przydomowych i jest oprawiana na polach zbiór w okresie kwitnienia.
Działanie: antyseptyczne, wzmacniające, pobudzające wiosenny rozwój rodzin pszczelich.
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 50 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego.

Mniszek lekarski – Jest chwastem pospolicie występującym w całej Polsce, rośnie na łąkach, polach, miedzach, nieużytkach i rowach. Wykorzystuje się młode liście i kwiaty w czasie kwitnienia oraz korzenie zbierane wiosną i późną jesienią.
Działanie: ogólnowzmacniające i oczyszczające organizm pszczół.
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 50 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego. Z korzenia robimy odwar lub napar podobnie jak wyżej z kwiatami. Podajemy od 50 ml na 1 l syropu cukrowego.

Pięciornik kurze ziele – występuje na pastwiskach, łąkach i widnych lasach. Wykorzystuje się kłącza zbierane wiosną lub późną jesienią.
Działanie: antyseptyczne, stymulujące pracę pszczół i matki, odtruwające, przeciwgrzybiczne i przeciwbiegunkowe.
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 50 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego. Z korzenia robimy odwar lub napar podobnie jak z innymi suszami. Podajemy od 50 ml na 1 l syropu cukrowego.

Pokrzywa zwyczajna – jest to pospolity chwast występujący w całym kraju, tj nieużytki przydroża, przychacia, rowy, lasy i zarośla. Zbiór wczesną wiosną do chwili kwitnienia, zbieramy górne części pędów z liśćmi.
Działanie: ogólnowzmacniające, antyseptyczne, dostarczające witamin i mikroelementów.
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 20 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy 100 ml na 1 l syropu cukrowego. Można podawać świeży sok do syropu cukrowego w ilości 5 do 10 ml na 1 litr lub do ciasta 0,5 kg miodowo – cukrowego.

Róża dzika – występuje na miedzach, nieużytkach, przydrożach, obrzeżach lasów i zaroślach. Zbiór w okresie dojrzewania – koniec września i października, zbieramy owoce.
Działanie: dostarczające witamin i mikroelementów, stymulujące pracę pszczół i matki.
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 50 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 50 do 100 ml na 1 l syropu cukrowego. Z korzenia robimy odwar lub napar podobnie jak wyżej z kwiatami. Podajemy od 30 do 50 ml na 1 l syropu cukrowego.

Sosna zwyczajna – występuje w całym kraju, zbieramy wiosną młode pędy i igliwie z młodych gałązek lub igliwie zimą gdyż w tym okresie ma najwięcej witamin i mikroelementów.
Działanie: stymulujące pracę i wiosenny rozwój pszczół i matki, oraz wzmacniający i wzbogacający w witaminy i mikroelementy.
Sposób użycia: 20 g pączków igliwia zalewamy 1 l wrzącej wody w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 20 do 30 ml odwaru na 1 l syropu cukrowego.

Bylica piołun - występuje na miedzach, nieużytkach, przydrożach, przychaciach, żwirowiskach, obrzeżach lasów i zaroślach. Zbiór w chwili kwitnienia, zbieramy górne części pędów z liśćmi.
Działanie: wzmacniające, odkażające, metaboliczne,  dostarczające soli mineralnych i witamin. Jako wywar z ziół stosowany przy biegunkach i nosemozie wspomaga zwalczanie warrozy, stosuje się go zakarmiania zimowego lub opryskiem rzadkim syropem chorych rodzin.
Sposób użycia: zalewamy 1 l wrzącej wody 30 g rozdrobionego suszu w termosie na okres od 3 do 5 godzin. Podajemy od 30 do 50 ml na 1 l syropu cukrowego.
Ważne dla pszczelarzy: Dodajemy do odkurzacza susz z piołunu i odymiamy przez wlot aż dym wyjdzie górą skuteczność średnio – wysoka.

Czosnek pospolity – uprawiany na polach, ogrodach i działkach przydomowych. Wykorzystujemy główki (ząbki) czosnku.
Działanie: stymulacja rodzin pszczelich, zwiększenie odporności na choroby pszczół, profilaktyka nosemozy i grzybicy.
Sposób użycia: 200 g czosnku zalać 0,5 l spirytusu 70% lub wódki. Postawić w ciemnym miejscu na 14 dni od czasu do czasu wstrząsając butelką. W między czasie sporządzić roztwór propolisu w proporcji 20 g propolisu na 0,5 l spirytusu 70% i odstawić również na 14 dni co pewien czas wstrząsając. Przefiltrować oba wyciągi zlać do butelek i podawać pszczołom w równych ilościach 1 ml na 0,5 l syropu miodowo – cukrowego wiosną lub na jesień przez 7 dni. W celach profilaktycznych pszczołom można podawać sam wyciąg z czosnku lub propolisu, jak też możemy podać do poidła słoikowego na wiosnę. Można też podać pszczołom ciasto po 1 ml wyciągu czosnku i propolisu na 0,5 kg ciasta miodowo – cukrowego.
Ważne dla pszczelarzy: Dodajemy do odkurzacza susz z liści czosnku i odymiamy przez wlot aż dym wyjdzie górą skuteczność średnia.

Cebula jadalna - uprawiany na polach, ogrodach i działkach przydomowych. Wykorzystujemy główki cebuli.
Działanie: stymulacja rodzin pszczelich, zwiększenie odporności na choroby pszczół, profilaktyka nosemozy i grzybicy.
Sposób użycia: a) 30 g rozdrobionej cebuli zalać 0,5 l wrzącej wody w termosie, odstawić na dwa dni. Ten wyciąg dodaje się do 3 l syropu miodowo – cukrowego. Podkarmiamy 4 krotnie co 6 dni w ilości 500 ml na rodzinę pszczelą. b) Cebulę z łupinami trzemy na tarce, jedno średniej wielkości cebulę dodajemy do 5 l ciepłego syropu, odczekujemy około 1 godzinyi podajemy pszczołom do podkarmiaczek. c) Cebulę trzemy na tarce i jeszcze rozcieramy, zalewamy 1 l mocno ciepłej wody, odczekujemy 1 godzinę cedzimy i  słodzimy. Opryskujemy obustronnie pszczoły na plastrach a także plastry z czerwiem otwartym. Oprysk powtarzamy 3 – 4 razy co 4 dni.

Skrzyp polny – występuje na polach, łąkach, ogrodach i polanach leśnych, zbieramy ziele.
Działanie: leczenie grzybicy i profilaktyka.
Sposób użycia: 200 g świeżego skrzypu zalać 3 l wrzącej wody, odstawić 2 godziny do naciągnięcia. 50 ml naparu dajemy do 1 l syropu i karmimy pszczoły raz dziennie co 2 dni 3 razy na wiosnę, i tak samo na zimę co 2 dni 4 razy, kiedy nie ma wziątku. Na wiosnę robimy napar z suszu.

Tymianek (tymol) - uprawiany na polach, ogrodach i działkach przydomowych. Zbieramy ziele w czasie kwitnienia.
Działanie: polega na drażniącym wpływie aktywnych na organizm pasożyta. Opary leku są cięższe od powietrza opadając na dno penetrują cały ul wyłącznie z pszczołami, które w naturalny sposób rozprowadzają farmakologiczne substancje czynne po całym ulu. Tymol unieczynnia normalne funkcjonowanie pasożyta który opada na dno, działa na dorosłe pasożyty i jego formy rozwojowe, nie działa pod zasklepem. Posiada właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne, zwalcza choroby grzybiczne, nosemoze, zgnilca amerkańskiego, choroby woreczka i warroze.
Sposób użycia: stosuje się do oprysku rzadkim syropem w stosunku 1 do 1 na każdy litr 1 cm3 olejku lub do zakarmienia zimowego na każdy litr 1 cm3 olejku, a także do odparowywania na dennicy 1 cm3 olejku na 3 dni. 200 g świeżego ziela tymianku zalać 3 l wrzącej wody, odstawić 2 godziny do naciągnięcia. Ponadto robimy napary, 50 ml naparu dajemy do 1 l syropu i karmimy pszczoły raz dziennie co 2 dni 3 razy na wiosnę, i tak samo na zimę co 2 dni 4 razy, kiedy nie ma wziątku. Na wiosnę robimy napar z suszu. Jako wywar z ziół stosowany przy biegunkach i nosemozie wspomaga zwalczanie warrozy, stosuje się go zakarmiania zimowego lub opryskiem rzadkim syropem chorych rodzin.

Żywokost - uprawiany na polach, ogrodach i działkach przydomowych. Zbieramy ziele w czasie kwitnienia.        
Działanie: polega na drażniącym wpływie aktywnych na organizm pasożyta. Opary leku są cięższe od powietrza opadając na dno penetrują cały ul wyłącznie z pszczołami, które w naturalny sposób rozprowadzają farmakologiczne substancje czynne po całym ulu. Tymol unieczynnia normalne funkcjonowanie pasożyta który opada na dno, działa na dorosłe pasożyty i jego formy rozwojowe, nie działa pod zasklepem. Posiada właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne, zwalcza choroby grzybiczne, nosemoze, zgnilca amerykańskiego, choroby woreczka i warroze.
Sposób użycia: stosuje się do oprysku rzadkim syropem w stosunku 1 do 1 na każdy litr 1 cm3 olejku lub zaparzyć torebkę ziół 50 g na 25 l syropu, do zakarmienia zimowego na każdy litr 1 cm3 olejku, a także do odparowywania na dennicy 1 cm3 olejku na 3 dni. 200 g świeżego ziela żywokostu zalać 3 l wrzącej wody, odstawić 2 godziny do naciągnięcia. Ponadto robimy napary, 50 ml naparu dajemy do 1 l syropu i karmimy pszczoły raz dziennie co 2 dni 3 razy na wiosnę, i tak samo na zimę co 2 dni 4 razy, kiedy nie ma wziątku. Na wiosnę robimy napar z suszu. Jako wywar z ziół stosowany przy biegunkach i nosemozie wspomaga zwalczanie warrozy, stosuje się go zakarmiania zimowego lub opryskiem rzadkim syropem chorych rodzin.

Cytryna, pomarańcza - można kupić we wszystkich sklepach spożywczych. Robimy napary i olejki ze skórek cytryny i pomarańczy, natomiast z soku cytryny robimy syropy i ciasta cukrowo - miodowe z sokiem cytryny lub olejkiem.
Działanie: polega na drażniącym wpływie aktywnych na organizm pasożyta. Opary leku są cięższe od powietrza opadając na dno penetrują cały ul wyłącznie z pszczołami, które w naturalny sposób rozprowadzają farmakologiczne substancje czynne po całym ulu, to dotyczy olejków eterycznych. Natomiast napary i syropy działają antyseptyczne, wzmacniające, pobudzające wiosenny rozwój rodzin pszczelich. Sok z cytryny ma właściwości bakteriobójcze i wirusobójcze.
Sposób użycia: stosuje się do oprysku rzadkim syropem w stosunku 1 do 1 na każdy litr 1 cm3 olejku w cieście cukrowym lub dodatkiem świeżego soku z cytryny 1:1, czyli na 1 do 1 syropu cukrowo miodowego, do zakarmienia zimowego  i wiosennego a także do odparowywania na dennicy lub dawanie między ramkami pasków, albo polewanie po 5 ml mikstury na uliczkę. Dajemy 1 cm 3 olejku, jak i miksturę raz na 3 dni. Z jednej średniej cytryny po wyciśnięciu soku otrzymamy około 50 – 75 ml świeżego soku z cytryny.

Sumak – rośnie w parkach, ogrodach przydomowych i rowach, jak się rozprzestrzeni trudno go zlikwidować.
Działanie: polega na drażniącym wpływie aktywnych na organizm pasożyta. Sumak unieczynnia normalne funkcjonowanie pasożyta który opada na dno, działa na dorosłe pasożyty i jego formy rozwojowe, nie działa pod zasklepem. Posiada właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne, zwalcza choroby grzybiczne, nosemoze, zgnilca amerykańskiego, choroby woreczka i warroze.
Sposób użycia: odymianie rodzin pszczelich. Kolby zbieramy na wiosnę i suszymy a następnie dajemy do podkurzacza i odymiamy. Skuteczność średnia.

Wrotycz -  rośnie na łąkach, rowach, nieużytkach, ogrodach i ogródkach przydomowych.
Działanie: polega na drażniącym wpływie aktywnych na organizm pasożyta. Sumak unieczynnia normalne funkcjonowanie pasożyta który opada na dno, działa na dorosłe pasożyty i jego formy rozwojowe, nie działa pod zasklepem. Posiada właściwości bakteriobójcze i bakteriostatyczne, zwalcza choroby grzybiczne, nosemoze, zgnilca amerykańskiego, choroby woreczka i warroze.
Sposób użycia: odymianie rodzin pszczelich suszem z całego ziela.

Mieszanki ziołowe do odstraszania motylicy, mrówki i myszy:

Mieszanka nr I: w pracowniach pszczelarskich i magazynach do odstraszania w suszu motylicy na pełnych ramkach.
Przepis:
1
- bagno zwyczajne
- bylica piołun
- kocanki piaskowe
- wrotycz pospolity
- marzanna wonna
- mięta pieprzowa
- liście orzecha włoskiego.
2
- ostrzeżeń pospolitym
- lulek czarny
- bez dziki
- bylica piołun
- dziewanna wielokwiatowa.

Do odstraszania mrówek z ula:
3
- liście pomidora

Do odstraszania mrówek z ula:
Mieszanka nr II: Mieszanki ziołowe stosowane do podkurzacza na zimowlę i przedwiośnie pszczół w celu zwiększenia odporności i na choroby występujące w czasie zimowli.
Przepis:
1
- bylica piołun 50 g
- dziurawiec zwyczajny 50 g
- melisa lekarska 50 g
- mięta pieprzowa 50 g
- krwawnik pospolity 50 g
- rumianek pospolity 50 g.
2
- krwawnik pospolity 50 g
- rumianek pospolity 50 g
- kwiat lipy 50 g
- mniszek lekarski 50 g.
3
- borówka czarna 50 g
- melisa lekarska 50 g
- krwawnik pospolity 50 g
- pokrzywa zwyczajna 50 g
- kwiat lipy 50 g.

Literatura: Poradnik pszczelarski, Encyklopedia roślin drzew i krzewów, strona internetowa: www. Serwis2. Bartnik.pl. 

Wrocław, 12.01.2014                                                     

Zebrał i opracował SSI Krajowy Tadeusz Netczuk